Nowelizacja KKW – najważniejsze zmiany i pierwsze kroki

Wejście do wykazu prac legislacyjnych projektu UD194 (zmiana ustawy Kodeks karny wykonawczy i niektórych innych ustaw) to nie jest ciekawostka dla prawników. To decyzje o realnym życiu: czy osadzenie da się zastąpić systemem dozoru elektronicznego, kiedy ponownie złożyć wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie, jak zareagować na wezwanie do aresztu śledczego, wreszcie jak liczyć termin na skargę w postępowaniu wykonawczym. Poniżej esencja zmian w języku praktyki.

Co się zmienia:

Projekt zakłada zmniejszenie populacji więziennej przez szersze stosowanie SDE. Skazany z karą poniżej 3 lat będzie mógł otrzymać zezwolenie na dozór elektroniczny wcześniej – gdy do odbycia w zakładzie karnym pozostaje nie więcej niż 1 rok i 6 miesięcy (dotąd realnie 6 miesięcy). Warunki formalne pozostają kluczowe: stałe miejsce pobytu, zgody pełnoletnich domowników, brak przeszkód technicznych i negatywnych przesłanek z art. 64 § 2 KKW.

Zmieniają się zasady doprowadzania do aresztu śledczego: przy karze do 1 roku i 6 miesięcy – wezwanie do stawiennictwa; powyżej tego progu – zatrzymanie i doprowadzenie.

Skracają się terminy dla WPZ: gdy kara lub suma kar nie przekracza 5 lat – ponowny wniosek po 3 miesiącach od odmowy; powyżej 5 lat – po 6 miesiącach. Wydłuża się termin na skargę w postępowaniu wykonawczym – z 7 do 14 dni od powzięcia wiadomości o zdarzeniu.

Dlaczego to ważne?

Te zmiany oznaczają, że SDE z alternatywy staje się narzędziem pierwszego wyboru dla wielu skazanych, zwłaszcza w sprawach gospodarczych. Warunkiem jest kompletny, przemyślany wniosek: harmonogram dnia, zatrudnienie, oświadczenia domowników, weryfikacja techniczna. Krótsze terminy przy warunkowym przedterminowym zwolnieniu wymuszają planowanie kalendarza pism – błędna kolejność oznacza realną stratę miesięcy. Nowe zasady doprowadzeń ograniczą liczbę nagłych zatrzymań przy krótszych karach, ale zwiększą odpowiedzialność za terminowe stawiennictwo. Wydłużenie terminów na skargi daje oddech, jednak wymaga precyzyjnego zebrania dokumentów i jasnego sformułowania zarzutów.

Terminy i przejściowość:

Planowane wejście w życie: 1.01.2026. Wcześniej, bo 1.12.2025, ma przestać obowiązywać art. 110b KKW. Z kolei przepisy rozszerzające system dozoru elektronicznego mają wejść od 1.07.2026 – to czas na dostosowanie infrastruktury. Wnioski o SDE złożone przed wejściem zmian i nierozpoznane do tego dnia będą oceniane według dotychczasowych przepisów. Ten detal decyduje, czy składać pismo teraz, czy poczekać na nowe regulacje.